Home » Archieven

Archieven

Ondernemen brengt heel wat administratie – en dus stapels papier – met zich mee. Dit was vroeger zo en is vandaag, ondanks het streven naar een paperless office, nog maar weinig veranderd. In de eerste plaats zal een bedrijf zorg dragen voor documenten zolang die nodig zijn voor bedrijfsprocessen. Denk bijvoorbeeld aan vergunningen van gemeentes, contracten met leveranciers of klanten, plannen van een project …  Daarnaast moeten bedrijven ook een aantal documenten voor een bepaalde periode bewaren om aan hun wettelijke verplichtingen te voldoen. Dit materiaal vormt doorgaans het ‘bedrijfsarchief’.

Wat meestal wordt onderschat, is wat voor meerwaarde het bijhouden van deze documenten op de lange termijn kan hebben. Een bouwplan van 50 jaar geleden kan bijvoorbeeld plots erg interessant zijn wanneer je meedingt naar de renovatieopdracht van een pand dat je het bedrijf enkele generaties terug gebouwd heeft. De manier waarop de bedrijfsleider de onderneming na de Tweede Wereldoorlog, ondanks alle tegenslagen en economische malaise, terug op de rails heeft gezet en het vertrouwen van personeel en investeerders kon terugwinnen, kan inspirerend zijn voor de huidige bedrijsleiding wanneer de economische vooruitzichten een tijdje tegenslaan.

Bedrijfsarchief is het geheugen van de onderneming en vaak de enige en beste manier om het verhaal van het bedrijf te reconstrueren. De bedrijfsgeschiedenis bepaalt mee het imago en de identiteit (zowel intern als naar de buitenwereld toe) en wordt best niet onderschat. Een onderneming denkt weliswaar toekomstgericht, maar de klant (B2C of B2B) is daar doorgaans niet mee bezig. Zij zoeken bedrijven met een reputatie, die producten maken waarop ze kunnen vertrouwen. Er is een reden waarom zoveel ondernemingen de ‘sinds … of ‘gesticht in …’ zo duidelijk vermelden.

 

Hoe kunnen waardevolle bedrijfsarchieven overleven?

 

Het bedrijf kan besluiten waardevolle archiefdocumenten zelf te bewaren in een aparte archiefruimte, of om deze over te dragen aan archiefinstellingen.

Zelf bewaren?

Wie archief zelf goed wil bewaren, vindt op de website van Archiefbank Vlaanderen  een overzicht met richtlijnen en mogelijke acties om het archief goed te bewaren , te ordenen en het archief te beschrijven in een inventaris. Zo heeft papier vanaf de 19de eeuw een grote kans op verzuring waardoor het broos wordt en uit elkaar valt indien het niet goed bewaard wordt. Oude foto’s durven wel eens vervagen, wat dan een spijtige ontdekking is wanneer de afdeling communicatie net het idee krijgt om enkele nostalgische beelden via sociale media te delen.

Overdragen?

Verscheidene archiefinstellingen kunnen een bedrijfsarchief opnemen. Onder meer het Rijksarchief heeft reeds een mooie collectie bedrijfsarchieven (Kempense Steenkoolmijnen, Boelwerf, Société Générale …). Ook stadsarchieven en gemeentelijke archieven nemen soms bedrijfsarchieven op. Vanuit Archiefpunt worden bedrijven die hun archief willen overdragen op een pragmatische manier geadviseerd en bijgestaan voor de waardering, herbestemming en bewaring in een gepaste archiefinstelling.

Belangrijk om aan te stippen is dat bij overdracht een ‘verklaring van schenking van bedrijfsarchief’ wordt opgesteld. In deze verklaring worden afspraken in verband met een gewaarborgde privacy gemaakt. U bepaalt zelf wanneer en aan wie het bedrijfsarchief opengesteld wordt voor onderzoek.

 

Praktijkvoorbeelden

 

  • Koekjesfabrikant De Beukelaer, gesticht in 1870, was één van de eerste industriële koekjesproducenten. Vandaag is het bedrijf de grootste koekjesproducent van Europa. Met het zorgvuldig bewaarde bedrijfsarchief werd voor ‘Antwerpen Koekenstad‘ een prachtige tentoonstelling (met o.a. deze prachtige bedrijfsfilm uit 1925) over het bedrijf georganiseerd.  Lees meer…
  • Het archief van Boelwerf. Op 27 april 1995 legt de scheepwerf na 165 jaar activiteit de boeken neer. Het bedrijfsarchief dreigt verloren te gaan, maar het Rijksarchief besluit zich er over te ontfermen. Behalve historici, heemkundigen en genealogen wordt dit archief vandaag ook druk geraadpleegd door rederijen, zeelui, scheepsspotters, maquettebouwers en maritieme erfgoedverenigingen.  Lees meer…
  • Archiefbeheer bij bouwbedrijven. Het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven doet een inhaalbeweging voor het erfgoed van het bouwbedrijf. Namen van architecten of ingenieurs weerklinken in de geschiedenis, maar wat met de aannemers en bouwbedrijven die de papieren dromen tot een betonnen werkelijkheid moesten omvormen? Lees meer…
  • Bouwbedrijf Blaton bestaat al 150 jaar en was in die lange periode betrokken bij veel bekende bouwprojecten zoals de wereldtentoonstellingen met de paviljoenen. In 2013 hebben zij hun archief overgedragen aan de Archives d’Architecture moderne (AAM), dat in zou staan voor inventarisatie en ontsluiting van het archief naar het brede publiek. Eind 2017 wordt hiervan een publicatie verwacht. Lees meer…
  • Albert Heijn (Ahold) heeft een eigen stichting die het erfgoed van de supermarktketen bewaard en ontsluit. Ondek het zelf…
  • Je hoeft niet altijd in je eigen bedrijfsarchief te duiken om interessante zaken te ontdekken. Zo kon CDM op basis van onderzoek in het plannenarchief van deSingel een technische primeur in akoestische funderingen aan hun portfolio toevoegen. Lees meer over de ‘olifantenpoten’ van deSingel …

 

 Meer weten?

 

  • Versterk het imago van uw bedrijf. Bewaar archieven voor de toekomst” (brochure van het Algemeen Rijksarchief) Lees meer…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *